Phân Biệt Chi Tiết Ren PG, NPT và Hệ Mét: Thông Số Kỹ Thuật và Ứng Dụng 2025

Trong kỹ thuật cơ khí và điện công nghiệp, việc xác định chính xác loại ren đóng vai trò cốt lõi để đảm bảo độ kín khít và tính tương thích của hệ thống. Ba chuẩn ren phổ biến nhất hiện nay là PG, NPT và Metric (Hệ Mét) thường gây nhầm lẫn do sự khác biệt về biên dạng và tiêu chuẩn quy định. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các đặc tính kỹ thuật giúp việc lựa chọn vật tư trở nên chính xác hơn.

1. Ren PG (Panzer-Gewinde) – Chuẩn Ren Ống Điện Của Đức

Ren PG có nguồn gốc từ Đức và từng là tiêu chuẩn thống trị trong ngành công nghiệp điện, đặc biệt là các kết nối ống luồn dây và ốc siết cáp (cable gland). Mặc dù hiện nay chuẩn Metric đang dần thay thế, ren PG vẫn xuất hiện dày đặc trong các thiết bị nhập khẩu hoặc hệ thống cũ.

Xem thêm sản phẩm Ngành Vật Tư Công Nghiệp tại đây

Đặc điểm kỹ thuật:

• Loại ren: Ren thẳng (Straight Thread).
• Tiêu chuẩn: DIN 40430.
• Góc đỉnh ren: 80 độ.
• Ký hiệu: Bắt đầu bằng chữ “PG” kèm theo số định danh (Ví dụ: PG7, PG9, PG13.5, PG16, PG21…).
• Bước ren (Pitch): Không cố định theo quy luật tuyến tính mà phụ thuộc vào đường kính danh nghĩa. Ví dụ, PG7 có bước ren xấp xỉ 1.27mm.

Lưu ý ứng dụng:

Do biên dạng ren thẳng, ren PG không có khả năng tự làm kín. Khi lắp đặt yêu cầu độ kín nước hoặc kín khí, kỹ thuật viên bắt buộc phải sử dụng kèm gioăng cao su (O-ring) hoặc vòng đệm làm kín.

2. Hệ Mét (Ren Metric) – Tiêu Chuẩn Quốc Tế ISO

Ren Metric là chuẩn ren thông dụng nhất toàn cầu, được quy định bởi tổ chức ISO. Đây là loại ren tiêu chuẩn cho đa số các bu lông, đai ốc và các đầu nối thủy lực/khí nén trong máy móc hiện đại.

Xem thêm về ISO là gì? tại đây

Đặc điểm kỹ thuật:

• Loại ren: Ren thẳng (Straight Thread) – trụ tròn.
• Tiêu chuẩn: ISO 68-1, ISO 261, ISO 965.
• Góc đỉnh ren: 60 độ.
• Ký hiệu: Bắt đầu bằng chữ “M” kèm theo đường kính danh nghĩa và bước ren (Ví dụ: M12x1.5, M16x2).
• Bước ren (Pitch): Là khoảng cách giữa hai đỉnh ren liền kề, tính bằng milimet (mm). Ví dụ: M12x1.75 nghĩa là đường kính 12mm và bước ren là 1.75mm.

Lưu ý ứng dụng:

Tương tự như ren PG, ren Metric dạng trụ (Parallel) chủ yếu chịu lực và định vị. Để đảm bảo độ kín cho các đường ống lưu chất áp suất cao, cần sử dụng thêm các biện pháp làm kín phụ trợ như long đền hoặc keo làm kín.

3. Ren NPT (National Pipe Thread) – Chuẩn Ren Côn Của Mỹ

Ren NPT phổ biến tại khu vực Bắc Mỹ và trong các ngành công nghiệp dầu khí, lò hơi, xử lý nước. Khác biệt lớn nhất của NPT so với hai loại trên nằm ở biên dạng côn của nó.

Đặc điểm kỹ thuật:

• Loại ren: Ren côn (Tapered Thread) với độ côn 1:16.
• Tiêu chuẩn: ANSI/ASME B1.20.1.
• Góc đỉnh ren: 60 độ.
• Ký hiệu: Đường kính danh nghĩa + số ren trên inch + NPT (Ví dụ: 1/2″-14 NPT).
• Bước ren (Pitch): Được tính bằng số lượng ren trên mỗi inch chiều dài (TPI – Threads Per Inch). Ví dụ: 1/4″-18 NPT nghĩa là có 18 ren trên 1 inch.

Cơ chế làm kín:

Nhờ cấu tạo hình côn, khi siết chặt, các sườn ren sẽ ép sát vào nhau tạo ra ma sát lớn và biến dạng đàn hồi cục bộ. Cơ chế này giúp ren NPT có khả năng tự làm kín (metal-to-metal seal) hiệu quả đối với chất lỏng và khí nén mà không nhất thiết phải dùng gioăng đệm. Tuy nhiên, để đảm bảo tuyệt đối, keo lụa (teflon tape) hoặc keo chống rò rỉ vẫn thường được khuyến cáo sử dụng.

Bảng Tóm Tắt So Sánh

Đặc tính	Ren PG	Ren Metric (M)	Ren NPT
Dạng ren	Trụ (Thẳng)	Trụ (Thẳng)	Côn
Góc ren	80°	60°	60°
Tiêu chuẩn	DIN 40430 (Đức)	ISO (Quốc tế)	ANSI/ASME (Mỹ)
Đơn vị bước ren	mm (theo bảng)	mm	TPI (ren/inch)
Cơ chế làm kín	Cần gioăng/đệm	Cần gioăng/đệm	Tự làm kín bằng sườn ren
Ứng dụng chính	Ốc siết cáp, ống điện	Cơ khí, thủy lực, ốc vít	Ống nước, khí, dầu áp lực

Việc nắm rõ sự khác biệt giữa PG, Metric và NPT giúp ngăn chặn rủi ro rò rỉ và hư hỏng thiết bị do lắp lẫn các hệ ren không tương thích. Đối với các dự án yêu cầu độ chính xác cao, hãy luôn tra cứu bảng thông số kỹ thuật hoặc sử dụng thước đo ren chuyên dụng trước khi đặt hàng.